• print
توحید ۲۲

ادامهء تفسیر سورهء توحید تا به حال آیهء اول این سورهء مبارکه بطور خیلی خلاصه تفسیر شد حال ادامهء آیات…الله الصمد.معنای تحت الفظی  آن سرور بزرگواری است که در تمام حوائج به او رجوع میشود.کما اینکه بیت مصمد تعبیری و تشبیهی برای خانهء مقصود و نهایت آمال است.حضرت امام محمد باقر علیه السلام از پدران بزرگوار خود علیهم السلام روایت کرده اند که صمد خدایی دائمی است.چناچه همیشه بوده و بودن او ازلی و ابدی است.و صمد آنست که بر او خللی نیست و نیازمند نیست و بی نیاز مطلق است(یعنی نه طبع لذت بردن و نه بیزاری و خشم دارد ونه مشابه دارد و نه تشبیه دارد و نه نیاز مند خلق کردن است و نه نیازمند لطف کردن است و نه نیازی به دعا و ثنا و نیایش مخلوقات دارد ونه نفعی از عبادت بندگان میبرد و نه ضرری از ظلم  ما به او میرسد.نه محبت است  نه احساس .نه جوهر و نه عَرَض.نه در سمت است نه در اطراف.نه ابتدا است و نه انتهاست. نه بینهایت است چون اجزاء بینهایت از معدودات محدود تشکیل شده است.صفاتی که به او نسبت داده میشود بر اساس افعال اوست .نه اینکه صفتی عاریتی بر حقیقت ذات او عارض شود.فعل او با ذات او متفاوت است حقیقتی است که در عین ابندا بودن انتهاست یعنی قبل از اینکه خودش زمان و مکان را خلق کند بوده.وهیچ علمی و توهمی از اول خلقت  تا آخر خلقت سر سوزنی به ادراک ذات او نایل نمیشود.(چون در خدائیت علم ممکن ذات واجب را احاطه کرده پس دویت و ثنویت ما حصلاین امر محال ذاتی است.)هر توهمی.هرتصوری.هر حالت پذیریی از او که در ذهن ایجاد میشود مادون اوست.او اجزا ندارد.رنگ ندارد.صوت ندارد.وهر آنچه لازمهء ممکن الوجودی است برایش ازجمله صفات سلبیه استو او فراتر از ادراکات ماست اما عقلها با دیدن افعال او پی به وجود غیر مادیش میبرند )حضرت امام زین العابدین علیه السلام میفرمایند:صمد آنست که ایجاداشیاء نمود و خالق اصناف و اضداد و اشکال و ازواج و تنهاست به یکتایی بدون ضد و شکل و مثل و مانند و بدن نظیر و مشابه است.در ضمن همان نسبتی که الله به احد دارد نسبت به صمد دارد.ادامه دارد….